ตักบาตรเทโวโรหณะ ประเพณีแห่งพุทธานุภาพในวันออกพรรษา

ตักบาตรเทโวโรหณะคืออะไร?

"เทโวโรหณะ" เป็นศัพท์ภาษาบาลี แปลว่า "การเสด็จลงจากเทวโลก" การตักบาตรเทโวโรหณะจึงเป็นการทำบุญตักบาตรครั้งใหญ่ใน วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งเป็นวันถัดจากวันออกพรรษา เพื่อระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญในพุทธประวัติ เมื่อครั้งที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จกลับลงสู่โลกมนุษย์ หลังจากเสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงพระอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดาตลอด 3 เดือน

ความสำคัญและตำนานที่เปี่ยมด้วยความกตัญญู

ในพรรษาที่ 7 หลังจากตรัสรู้ พระพุทธองค์ได้เสด็จขึ้นไปยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อสนองคุณพระนางสิริมหามายาซึ่งสิ้นพระชนม์ไปแล้ว 7 วันหลังประสูติพระองค์ และได้บังเกิดเป็นเทพบุตรบนสวรรค์ พระองค์ทรงแสดงพระอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดาจนบรรลุโสดาปัตติผล

เมื่อครบกำหนด 3 เดือน พระองค์จึงเสด็จลงมายังโลกมนุษย์ ณ เมืองสังกัสสนคร ในการเสด็จกลับครั้งนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงพุทธานุภาพบันดาลให้โลกทั้งสาม คือ สวรรค์ มนุษย์ และนรก สามารถมองเห็นซึ่งกันและกันได้ เหตุการณ์นี้จึงถูกเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "วันพระพุทธเจ้าเปิดโลก"

พุทธศาสนิกชนและเหล่าทวยเทพต่างชื่นชมในพระบารมีและพากันมารอรับเสด็จอย่างเนืองแน่น เพื่อถวายภัตตาหารแด่พระพุทธองค์และเหล่าพระสงฆ์สาวก กลายเป็นที่มาของประเพณีตักบาตรเทโวโรหณะที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน

การปฏิบัติตนและประเพณีในประเทศไทย

ในประเทศไทย ประเพณีตักบาตรเทโวจะจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ในหลายวัด โดยมีเอกลักษณ์ที่สำคัญคือ

• การอัญเชิญพระพุทธรูป: จะมีการอัญเชิญพระพุทธรูปนำหน้าขบวนพระภิกษุสงฆ์ เปรียบเสมือนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เสด็จลงมาจากสวรรค์

• สถานที่จัดงาน: หลายวัดมักจัดพิธีในบริเวณพระอุโบสถหรือวิหารที่มีบันไดสูง เพื่อจำลองภาพการเสด็จลงมาจากบันไดสวรรค์

• เครื่องไทยธรรม: นอกจากการเตรียมข้าวสารอาหารแห้งทั่วไปแล้ว สิ่งที่นิยมเป็นพิเศษในประเพณีนี้คือ "ข้าวต้มมัด" และ "ข้าวต้มลูกโยน" ซึ่งมีตำนานเล่าว่าในครั้งพุทธกาล ผู้คนมีจำนวนมากจนไม่สามารถเข้าถึงพระพุทธองค์ได้ จึงต้องใช้วิธีโยนข้าวต้มห่อใส่งบาตรแทน

การตักบาตรเทโวโรหณะจึงมิใช่เพียงการทำบุญทั่วไป แต่เป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและความกตัญญูอันยิ่งใหญ่ของพระพุทธเจ้า อีกทั้งยังเป็นโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมกันสั่งสมมหาบุญกุศลครั้งสำคัญในรอบปี

เตรียมเครื่องไทยธรรมและชุดสังฆทานคุณภาพ เพื่อร่วมงานบุญตักบาตรเทโวที่กำลังจะมาถึงได้ที่ www.trijeeworn.com