ไม้เจีย ไม้สีฟันพระ สายกรรมฐาน
ไม้เจียฟันพระ หรือที่บางครั้งเรียกว่า ไม้ขัดฟันพระ หรือ ไม้สีฟันพระ เป็นอุปกรณ์ที่พระสงฆ์ใช้ทำความสะอาดช่องปากและฟันในอดีต และยังคงมีใช้ในบางส่วนของพระสงฆ์ในปัจจุบัน โดยเฉพาะพระป่า หรือพระธุดงค์
ลักษณะและคุณสมบัติ:
• ทำจากไม้ธรรมชาติ: มักทำจากไม้ที่มีคุณสมบัติเฉพาะ เช่น ไม้โกทา (โกนธา), ไม้สะเดา, หรือไม้ข่อย ซึ่งเชื่อว่ามีสรรพคุณช่วยระงับกลิ่นปาก ลดเสมหะ หรือฆ่าเชื้อในช่องปาก
• รูปร่าง: โดยทั่วไปจะเป็นแท่งไม้ขนาดพอเหมาะ ปลายด้านหนึ่งจะเหลาให้แหลมเล็กน้อยเพื่อใช้จิ้มหรือแคะเศษอาหารตามซอกฟัน ส่วนปลายอีกด้านหนึ่งจะถูกทุบหรือบดให้เป็นฝอยๆ คล้ายพู่กัน ใช้สำหรับขัดหรือสีฟัน
• ความยาว: ตามพระวินัย กำหนดให้ไม้ชำระฟันมีความยาวไม่ต่ำกว่า 4 องคุลี (ประมาณ 8-10 ซม.) และไม่ควรเกิน 8 องคุลี
วัตถุประสงค์ในการใช้:
• กำจัดเศษอาหาร: เพื่อนำเศษอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟันออกหลังจากการฉันภัตตาหาร ป้องกันการหมักหมมและลดกลิ่นปาก
• รักษาสุขอนามัยในช่องปาก: ช่วยทำความสะอาดฟันและช่องปากโดยรวม
• การปฏิบัติพระวินัย: การใช้ไม้เจียฟันเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาสุขอนามัยตามพระวินัยของพระสงฆ์ ซึ่งเน้นความเรียบง่ายและพึ่งพาธรรมชาติ
ในปัจจุบัน แม้จะมีแปรงสีฟันและยาสีฟันที่ทันสมัยเข้ามา แต่ไม้เจียฟันพระก็ยังคงเป็นที่นิยมสำหรับพระสงฆ์บางรูปที่ต้องการรักษาวิถีปฏิบัติแบบดั้งเดิม หรือใช้ในสถานการณ์ที่แปรงสีฟันและยาสีฟันเข้าถึงได้ยาก
Jia Wood Toothsticks
Jia wood toothsticks used in the forest wandering tradition.