หมู่สินค้า

ผ้ากฐิน Kaṭhina Cloth

ผ้ากฐิน กฐินเป็นชื่อของผ้า หมายถึงผ้าที่ถวายให้เป็นกฐินภายในกำหนดกาล1 เดือน นับตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ถึงวันขี้น 15 ค่ำ เดือน 12 ผ้าที่จะถวายนั้นจะเป็นผ้าใหม่

Kaṭhina cloth is the name of the cloth which is offered to the Sangha of monks during the 4th month of the rainy season, from the waning phase of the moon occuring on the 1st of November to the waxing phase of the full moon on the 15th December.  The cloth that is offered is cloth which has never been previously used.

มาทำความเข้าใจความหมายของ "ผ้ากฐิน" และ "บริวารกฐิน" ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของประเพณีการทอดกฐินในพระพุทธศาสนา กันอย่างละเอียด

การทอดกฐิน คือ ประเพณีการถวายผ้าแด่พระสงฆ์ที่จำพรรษาครบ 3 เดือน จัดเป็นมหาทาน (การให้ทานครั้งใหญ่) ที่มีอานิสงส์มาก เนื่องจากมีข้อจำกัดพิเศษหลายประการ คือ 1 วัดสามารถรับกฐินได้เพียง 1 ครั้งต่อปี ภายในระยะเวลา 1 เดือนหลังวันออกพรรษาเท่านั้น โดยองค์ประกอบของถวายจะแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก คือ "ผ้ากฐิน" และ "บริวารกฐิน"

๑. ผ้ากฐิน (The Kathin Robe) - หัวใจหลักของพิธี

ผ้ากฐิน คือ องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดและขาดไม่ได้ในการทอดกฐิน เป็นผ้าสำหรับทำเป็นจีวร สบง หรือสังฆาฏิ ผืนใดผืนหนึ่ง มีความหมายทั้งในทางพระวินัยดั้งเดิมและในทางปฏิบัติปัจจุบัน

ความหมายตามพระวินัยดั้งเดิม

ในสมัยพุทธกาล "ผ้ากฐิน" หมายถึง ผ้าขาวผืนเดียว ที่ยังไม่ได้ตัดเย็บ เมื่อญาติโยมนำมาถวายแล้ว พระสงฆ์ทั้งหมดในวัดจะต้องร่วมใจกันทำผ้าผืนนั้นให้สำเร็จเป็นไตรจีวรผืนใดผืนหนึ่ง (เช่น เย็บ ย้อมสี) ให้เสร็จสิ้นภายในวันเดียวกัน ก่อนรุ่งอรุณของอีกวัน พิธีกรรมนี้เรียกว่า "การกรานกฐิน" ซึ่งแสดงถึงความสามัคคีและความเร่งด่วน

ความหมายในปัจจุบัน

เพื่อให้สะดวกและเหมาะสมกับยุคสมัย ในปัจจุบัน "ผ้ากฐิน" จึงหมายถึง ผ้าไตรจีวรที่ตัดเย็บและย้อมสีสำเร็จรูปแล้ว 1 ไตร ซึ่งคณะเจ้าภาพจัดเตรียมมาเป็นประธานในพิธี โดยเมื่อกล่าวคำถวายผ้ากฐิน ก็จะถวายผ้าไตรชุดนี้เป็นหลัก

ดังนั้น ผ้ากฐิน คือ ผ้าไตรจีวรที่เป็นประธานหลักในการถวาย

๒. บริวารกฐิน (The Kathin Retinue/Offerings) - เครื่องประกอบทานอันยิ่งใหญ่

บริวารกฐิน หรือ "เครื่องกฐิน" หมายถึง สิ่งของอื่นๆ ทั้งหมด ที่เจ้าภาพและผู้มีจิตศรัทธานำมาถวายเพิ่มเติมพร้อมกับผ้ากฐิน เพื่อสนับสนุนการดำรงชีพของพระสงฆ์และเพื่อบำรุงรักษาวัดให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป เปรียบเสมือน "บริวาร" ที่ติดตามมากับผ้ากฐินซึ่งเป็นประธาน

บริวารกฐินสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ

ก. ของสำหรับพระภิกษุสงฆ์ (เครื่องใช้ส่วนตัว)

เป็นสิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็นสำหรับพระภิกษุแต่ละรูป หรือสำหรับกองกลางของสงฆ์ ได้แก่:

• เครื่องอัฐบริขารอื่นๆ: เช่น บาตร, มีดโกน, เข็ม
• เครื่องใช้สอยจำเป็น: เช่น ย่าม, ตาลปัตร, ร่ม, กลด, มุ้ง, เครื่องนอน (หมอน, เสื่อ, อาสนะ)
• ของใช้ส่วนตัว: เช่น สบู่, ยาสีฟัน, แปรงสีฟัน, ผ้าขนหนู
• ยารักษาโรค: และเวชภัณฑ์ต่างๆ

ข. ของสำหรับวัดและพระศาสนา (ของส่วนรวม)

เป็นสิ่งของที่ใช้สำหรับส่วนรวม หรือปัจจัยสำหรับบำรุงรักษาวัดในด้านต่างๆ ซึ่งเป็นที่นิยมอย่างมากในปัจจุบัน ได้แก่:

• ปัจจัย (เงินบริจาค): ถือเป็นบริวารกฐินที่สำคัญที่สุดในปัจจุบัน เพื่อให้วัดสามารถนำไปใช้จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน หรือสมทบทุนโครงการต่างๆ ของวัด โดยมักจะนำปัจจัยมาประดับไว้ที่ "ต้นกฐิน" หรือ "พุ่มกฐิน" ซึ่งเป็นกุศโลบายให้คนร่วมทำบุญได้ง่ายและสนุกสนาน
• เครื่องมือเครื่องใช้ในวัด: เช่น อุปกรณ์ทำความสะอาด, เครื่องครัวสำหรับโรงทาน, จานชาม
• วัสดุในการก่อสร้างและซ่อมแซม: เช่น ปูน, ทราย, เหล็ก, สีทาอาคาร เพื่อใช้บูรณปฏิสังขรณ์เสนาสนะที่ชำรุดทรุดโทรม

สรุป

• ผ้ากฐิน: คือ ผ้าไตรจีวร 1 ชุดที่เป็นหัวใจหลักและเป็นประธานของพิธี
• บริวารกฐิน: คือ สิ่งของและปัจจัยอื่นๆ ทั้งหมดที่ถวายควบคู่กันไป เพื่ออุปถัมภ์พระสงฆ์และบำรุงรักษาวัด

ดังนั้น การทอดกฐิน 1 ครั้ง จึงเป็นการทำบุญครั้งยิ่งใหญ่ที่ไม่ได้เพียงแต่ถวายผ้าแก่พระสงฆ์ตามพระวินัยเท่านั้น แต่ยังเป็นการระดมทุนและสิ่งของเพื่อช่วยค้ำจุนให้วัดและพระพุทธศาสนาสามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงต่อไปค่ะ